| 31 mei 2010 |
Door: Laurens Kok
Bij het PvdA-campagneteam vergelijken ze Job Cohen met een wielrenner. In de proloog heeft hij achterstand opgelopen, maar als straks de bergen komen, laat hij zijn concurrenten achter zich en is de gele trui voor hem. Althans, dat is de hoop. Een blik op de peilingen laat echter zien dat Cohen wel over een machtige eindspurt moet beschikken wil hij op negen juni winnen. Vooralsnog heeft de VVD een flink gat geslagen met de achtervolgers. In de laatste peiling, die van de Politieke Barometer, staan de liberalen met 38 virtuele zetels er negen voor op de PvdA en zelfs dertien op het CDA.
Een nek-aan-nekrace lijkt ver weg, maar is niet uitgesloten, oordeelt politicoloog Philip van Praag. ‘Grote vraag is of de VVD beschadigd is geraakt door de discussie over de bijstand’, meent Van Praag. Als de VVD een tik krijgt in de polls en het beeld blijft hangen dat de minima door de liberalen hard worden getroffen, kan de PvdA weer inlopen. Kiezers die nu nog op een andere linkse partij willen stemmen zouden dan een strategisch kunnen stemmen op de PvdA. ‘Maar het gat is daarvoor nu nog te groot. Als het zo blijft, wordt de VVD op zijn sloffen de grootste partij’, voorspelt hij.
TNS NIPO-onderzoeker Peter Kanne wijst op de verkiezingen van 2006. Toen bleek de PvdA te ver achterop te zijn geraakt, en bleven SP-kiezers Jan Marijnissen trouw, zodat het CDA afgetekend won. Nu is de VVD volgens hem ‘ontzettend goed gepositioneerd’ niet alleen op het thema economie, maar ook op integratie en veiligheid. Het CDA komt er daardoor nauwelijks aan te pas, ook al omdat die partij zich op geen enkel thema echt onderscheidt, meent hij. ‘Jan Peter Balkenende probeert het midden te vullen door de PvdA te associëren met Griekse toestanden en de VVD neer te zetten als kille partij, maar hij komt niet goed door. Mark Rutte heeft alle troeven in handen.’
Ook Cohen zet de VVD weg als harde partij. De PvdA-leider begint beter in zijn rol te komen, stelt Kanne vast. ‘Maar dat aura van de "verlosser" is hij wel een beetje kwijt.’ Afgelopen weekend waarschuwde Cohen voor een coalitie van VVD en CDA met de PVV. Een dergelijke combinatie zorgt volgens hem voor een dubbele tweedeling in de samenleving: tussen arm en rijk en tussen autochtoon en allochtoon. De PvdA-leider heeft met die stellingname een sterk thema te pakken, denkt opiniepeiler Maurice de Hond (Peil.nl).
De Hond gelooft er niets van dat de VVD door de bijstandsdiscussie wordt geraakt. De optie van een rechts kabinet (vooralsnog de enige logische combinatie van drie partijen die een meerderheid zou kunnen vormen) is vele malen meer bepalend, stelt hij. ‘Een dergelijk kabinet waarin rechts zo sterk vertegenwoordigd is, zou uniek zijn voor Nederland. Zo'n combinatie roept onherroepelijk weerstand op.’ Hij wijst op oud-premier Dries van Agt die het CDA dreigt te verlaten als er met de PVV een coalitie wordt gevormd.
De Hond ziet een tegenbeweging op gang komen waar vooral de PvdA van kan profiteren. ‘De enige manier voor links om zo'n rechts kabinet te voorkomen is door de PvdA de grootste te maken.’ Het CDA kan volgens hem juist de dupe worden omdat zijn onderzoek heeft uitgewezen dat nogal wat CDA-stemmers regeren met de PVV niet zien zitten. Die wijken dan uit naar D66 en ChristenUnie of zelfs PvdA.
Volgens politicoloog Van Praag is het historisch gezien niet vaak voorgekomen dat de laatste tien dagen voor de verkiezingen de electorale verhoudingen nog flink verschuiven. ‘Maar dat is geen wet van Meden en Perzen’, stelt hij. De Hond wijst erop dat nog maar 35 procent van de kiezers zeker weet op welke partij hij gaat stemmen. ‘Ik heb nog nooit meegemaakt dat kiezers zó los zitten.’
Bij publicatie of verspreiding graag de bron GPD kranten vermelden.
Voor eventuele vragen kunt u contact opnemen met Peter Kanne
Wilt u op de hoogte blijven van andere gratis publicaties in de toekomst, dan kunt u zich abonneren op onze attenderingsservice.